Czy top 4 rankingu FIFA tworzyło już półfinały mundialu?

Układ półfinałów mistrzostw świata złożony wyłącznie z czterech najwyżej notowanych reprezentacji rankingu FIFA brzmi jak scenariusz idealnie zgodny z przedturniejowymi przewidywaniami. Jak pokazuje analiza oparta na danych rankingowych, w męskim mundialu to zjawisko wyjątkowe. W erze rankingu FIFA, prowadzonego od 1993 roku, wcześniej nie zdarzyło się, by komplet półfinalistów stanowili wszyscy członkowie czołowej czwórki zestawienia na starcie turnieju.

Wyjątkowy przypadek w historii męskich mundiali

W materiale źródłowym zwrócono uwagę, że ranking mężczyzn był aktualizowany po każdym meczu mistrzostw świata, ale kluczowe znaczenie ma skład czołowej czwórki na początku turnieju. To właśnie te same cztery drużyny znalazły się następnie w półfinałach.

To sytuacja bez precedensu w dziewięciu mundialach objętych rankingiem FIFA. W poprzednich ośmiu edycjach nigdy nie było więcej niż dwóch półfinalistów należących do top 4 rankingu na starcie imprezy. Innymi słowy: nawet jeśli faworyci zwykle dochodzili daleko, pełna zgodność rankingu z półfinałowym składem wcześniej się nie zdarzała.

Autorzy analizy zaznaczają przy tym, że dawny ranking FIFA bywał niedoskonały. Jako przykład podano zaskakująco niskie pozycje Francji i Holandii przed półfinałami mundialu w 1998 roku. To ważne zastrzeżenie, bo pokazuje, że same liczby trzeba osadzać w kontekście epoki.

Rankingowy „ideał” i wcześniejsze skrajności

Zestaw półfinalistów złożony z drużyn zajmujących miejsca od pierwszego do czwartego daje łączną wartość rankingową 10. To w praktyce najniższy możliwy wynik, jeśli nie uwzględniać sytuacji z drużynami ex aequo. W męskim futbolu wcześniej najlepszy taki wynik wynosił 25 i odnotowano go w 2014 roku.

Na drugim biegunie znalazł się mundial 2002, określony jako turniej pełen niespodzianek. Łączna wartość rankingowa półfinalistów wyniosła wtedy 75, co pozostaje najwyższym wynikiem w tej kategorii. Z czołowej czwórki tylko jedna drużyna wyszła wówczas z grupy. Francja i Argentyna odpadły, a Kolumbia w ogóle nie zakwalifikowała się do turnieju.

Brazylia była wtedy jedynym mocnym przedstawicielem ścisłej czołówki rankingu i ostatecznie sięgnęła po tytuł. Jeszcze bardziej nietypowy był jednak kolejny mundial. W 2006 roku po raz jedyny w erze rankingu FIFA żaden z zespołów z top 4 nie awansował do półfinału.

• W 2002 roku łączny ranking półfinalistów wyniósł 75.
• W 2014 roku najlepszy wcześniejszy wynik w męskim mundialu wynosił 25.
• W 2006 roku żaden z zespołów z top 4 rankingu FIFA nie dotarł do półfinału.

Co działo się w kobiecym mundialu?

W kobiecym futbolu porównania są siłą rzeczy krótsze, bo ranking FIFA wprowadzono dopiero po mundialu w 1999 roku. Obejmuje on zatem pięć kolejnych turniejów. Z analizy wynika, że kobiece mistrzostwa świata częściej układały się zgodnie z rankingową hierarchią.

Nie było tam półfinalistów spoza czołowej dziesiątki rankingu. Najsłabszy rankingowo zestaw półfinałowy dał łączny wynik 23 i miał miejsce w 2023 roku. Z kolei w 2007 i 2015 roku w półfinałach znalazły się trzy drużyny z top 4. Szczególnie mocno wyglądał pod tym względem turniej z 2015 roku, kiedy łączna wartość rankingowa półfinalistów wyniosła 13.

Ranking pomaga, ale nie gra za drużyny

Wnioski z tej statystyki są dość oczywiste, ale warte podkreślenia. Ranking FIFA może dobrze oddawać układ sił przed turniejem, jednak nawet najwyżej notowane reprezentacje muszą potwierdzić swoją klasę na boisku. W analizowanym przypadku pomogło także rozstawienie, ale samo rozstawienie nie gwarantuje miejsca w najlepszej czwórce.

Dlatego właśnie komplet półfinalistów z top 4 rankingu należy traktować jako ewenement. W męskich mistrzostwach świata to układ, którego wcześniej nie oglądaliśmy w erze rankingu FIFA. A to tylko potwierdza, jak rzadko mundial przebiega aż tak zgodnie z papierowymi przewidywaniami.